Terwijl de goudprijs record na record verbreekt, rijst de vraag of de Surinaamse staat optimaal profiteert van haar goudbelangen. De minister van Financiën spreekt van gestegen staatsinkomsten, maar een diepere duik in de constructie tussen de Staat, Staatsolie en multinationals als Newmont en IamGold suggereert dat er honderden miljoenen dollars meer rechtstreeks in de staatskas zouden kunnen vloeien.
De Erfenis van de Goudonderhandelingen
Tijdens de regering-Bouterse wist de Staat Suriname aanzienlijke belangen af te dwingen in de grote mijnbouwoperaties:
- Newmont (Merian): 5% royalties en een 25% aandelenbelang.
- IamGold (Rosebel): Een 30% aandelenbelang bij de uitbreiding van de activiteiten.
De uitdaging destijds was de financiering van de investeringskosten ($300 miljoen voor Newmont). Omdat de overheid dit bedrag niet direct kon ophalen, werd Staatsolie ingeschakeld als financier en beheerder. Hierdoor zijn deze goudbelangen nu ondergebracht in de boeken van Staatsolie.
Goud als ‘Revenue’ van Staatsolie: Een Gemiste Kans?
Hoewel de aandelen eigendom zijn van Suriname, worden de inkomsten uit deze belangen momenteel verwerkt als omzet (Revenue) van Staatsolie. Dit betekent dat het geld eerst de bedrijfsvoering en investeringen van de oliemaatschappij ondersteunt, in plaats van direct de nationale begroting te spekken.
Met de explosieve stijging van de goudprijs — van circa $1.482 per ounce in 2019 naar ruim $5.200 per ounce in 2025 — zijn deze belangen goudmijnen in de letterlijke zin van het woord geworden.
De Cijfers: Een Onstuitbare Groei
Uit de jaarverslagen van Staatsolie blijkt hoe hard de goudinkomsten uit de Newmont-operatie zijn gegroeid:
| Jaar | Goudinkomsten (in miljoenen USD) | Goudprijs (Gemiddeld/Einde jaar) |
| 2019 | $101 | $1.482 |
| 2020 | $164 | $1.770 |
| 2021 | $185 | $1.799 |
| 2022 | $186 | $1.800 |
| 2025 (prognose) | Potentieel record | >$5.200 |
Conclusie
Nu de internationale reserves en staatsinkomsten onder druk staan, is het de vraag of Suriname het zich kan veroorloven om goudopbrengsten te laten fungeren als werkkapitaal voor een staatsbedrijf. Bij een goudprijs van boven de $5.000 per ounce is het terughalen van dit beheer geen luxe meer, maar een bittere noodzaak voor nationaal economisch herstel.
