Wat betekent deze geopolitieke storm voor de olieprijs, onze gasvoorraad en jouw energierekening?
Een maritieme file van 150 tankers
De impact is direct zichtbaar op het water. Ruim 150 olietankers liggen momenteel voor anker in de buurt van de zeestraat. De kapiteins durven de oversteek niet aan uit angst voor het geweld. Deze aarzeling zorgt voor een enorme schokgolf op de wereldmarkt:
- Olie: Een vijfde van de wereldwijde olieproductie gaat door deze nauwe doorgang.
- LNG: Ongeveer 20% van alle vloeibaar aardgas (LNG) ter wereld, grotendeels afkomstig uit Qatar, moet via deze route naar de rest van de wereld.
Waarom de prijzen nu al stijgen
Volgens Steven Brakman, hoogleraar internationale economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, kwam de prijsstijging niet uit de lucht vallen. De markt hield al drie maanden rekening met escalatie toen de Amerikaanse militaire presentie in de regio toenam.
Nu de aanvallen een feit zijn, schieten de brandstofprijzen naar het hoogste niveau in jaren. De onzekerheid is de grootste vijand van de stabiliteit: handelaren speculeren op schaarste, wat de prijzen aan de pomp in Nederland direct opdrijft.
De kwetsbaarheid van Nederland
Niet alleen olie is een punt van zorg; ook onze gasvoorziening staat onder druk. De Gasunie waarschuwt dat deze onrust op een “hoogst ongelukkig moment” komt.
“Onze gasopslagen zijn de afgelopen periode hard geslonken,” aldus een woordvoerder van de Gasunie.
Hoewel er op de korte termijn geen leveringsproblemen worden verwacht (het gas blijft voorlopig stromen), zal de prijsstijging van LNG op de wereldmarkt onvermijdelijk doorsijpelen naar de Nederlandse consument.
Geen eenvoudige omweg
Energiespecialist Jilles van den Beukel (HCSS) benadrukt dat er weinig alternatieven zijn. Landen als Saoedi-Arabië, Irak, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten zijn voor hun export bijna volledig afhankelijk van de Perzische Golf. Hoewel Saoedi-Arabië over enkele alternatieve pijpleidingen beschikt, is de capaciteit daarvan simpelweg te laag om de blokkade van de Straat van Hormuz op te vangen.
